Hasła takie jak „opakowanie eko” czy „etykieta przyjazna środowisku” zajmują niewiele miejsca na projekcie, ale mogą sugerować więcej, niż producent jest w stanie wykazać. Podobnie działa zielony listek lub symbol przypominający znak recyklingu: odbiorca może odnieść wrażenie, że komunikat dotyczy całego opakowania, choć potwierdzona właściwość odnosi się tylko do jednego elementu.
Rozporządzenie PPWR (UE) 2025/40, stosowane co do zasady od 12 sierpnia 2026 r., wprowadza szczegółowe zasady dotyczące oświadczeń środowiskowych o opakowaniach. Dla firm korzystających z etykiet arkuszowych klejonych na mokro (WGL) to dobry moment, by sprawdzić zarówno treść projektu, jak i dane o materiałach użytych do wykonania etykiety.
Czego dowiesz się z artykułu?
- Kiedy oświadczenie środowiskowe o opakowaniu może zostać użyte zgodnie z art. 14 PPWR.
- Dlaczego trzeba wskazać, czy deklaracja dotyczy całego opakowania, czy tylko jego elementu.
- Które hasła i symbole warto ponownie ocenić przed drukiem etykiet.
- Jak materiały etykiety WGL mogą wpływać na ocenę całego opakowania.
- Jakie informacje zebrać od dostawców podczas audytu projektu.
Co art. 14 PPWR mówi o oświadczeniach środowiskowych?
Art. 14 dotyczy oświadczeń odnoszących się do właściwości opakowań, dla których PPWR ustanawia wymagania prawne. Takie oświadczenie musi odnosić się do cechy wykraczającej poza mający zastosowanie wymóg minimalny. Powinno też jasno wskazywać swój zakres: całą jednostkę opakowaniową, jej część albo wszystkie opakowania wprowadzane do obrotu przez dany podmiot. Spełnienie tych warunków trzeba wykazać w dokumentacji technicznej przewidzianej w załączniku VII.
W praktyce napis „opakowanie nadaje się do recyklingu” wymaga innej podstawy niż stwierdzenie dotyczące wyłącznie papieru etykietowego. Jeśli potwierdzona cecha dotyczy jednego komponentu, komunikat nie powinien sprawiać wrażenia, że opisuje również słoik, nakrętkę i pozostałe elementy.
Art. 12 ust. 8 odnosi się z kolei do oznaczeń, symboli i napisów, które mogą wprowadzać odbiorców w błąd lub powodować dezorientację w sprawach objętych zharmonizowanym oznakowaniem PPWR. Nie oznacza to automatycznego zakazu każdego własnego piktogramu. Każdy znak trzeba ocenić pod kątem tego, co faktycznie komunikuje i czy nie koliduje z właściwymi wymaganiami.
Które komunikaty na etykietach wymagają szczególnej uwagi?
Ogólne hasła bez wskazania konkretnej cechy. „Eko”, „zielone opakowanie” czy „przyjazne dla planety” nie mówią, jaki element i jaką właściwość opisują. Obok PPWR znaczenie mają tu przepisy dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych, zmienione dyrektywą (UE) 2024/825. Państwa członkowskie mają stosować przepisy wprowadzone tą dyrektywą od 27 września 2026 r.
Symbole sugerujące certyfikację lub recykling. Przed pozostawieniem ich na projekcie warto ustalić, jak zrozumie je odbiorca i jakie dowody potwierdzają ten przekaz. Nie należy przy tym zakładać, że od sierpnia 2028 r. wszystkie dotychczasowe symbole zostaną zastąpione wyłącznie piktogramami unijnymi. Obowiązek zharmonizowanej etykiety informującej o składzie materiałowym rozpocznie się 12 sierpnia 2028 r. albo 24 miesiące po wejściu w życie odpowiednich aktów wykonawczych – w zależności od tego, która data będzie późniejsza.
Deklaracje „kompostowalne” i „biodegradowalne”. Nie warto używać ich wymiennie ani sugerować możliwości kompostowania w domu na podstawie dowodu dotyczącego warunków przemysłowych. PPWR rozróżnia opakowania kompostowalne i kompostowalne w warunkach domowych.
Pętla Möbiusa. Sam brak liczby procentowej przy tym symbolu nie oznacza automatycznie naruszenia PPWR. Trzeba natomiast sprawdzić, czy w danym kontekście znak sugeruje możliwość recyklingu, zawartość materiału z recyklingu lub obie te cechy – i czy sugerowany przekaz ma potwierdzenie.
Dlaczego przy etykiecie WGL trzeba oceniać całe opakowanie?
Etykieta przyklejona do słoika lub butelki jest częścią rozwiązania opakowaniowego. Dlatego przy ocenie deklaracji dotyczącej całego opakowania nie wystarczy sprawdzić samego papieru. Znaczenie mogą mieć również klej, farby, lakier oraz sposób, w jaki etykieta zachowuje się w danym procesie sortowania i recyklingu.
Nie ma jednak jednej zasady, według której każdy klej WGL musi wypłukiwać się w kąpieli myjącej, aby szklane opakowanie mogło być poddane recyklingowi. Ocena zależy od materiału opakowania i właściwego procesu przetwarzania. Podobnie wpływ lakieru na sortowanie trzeba rozpatrywać w odniesieniu do konkretnego opakowania, zamiast przypisywać każdej etykiecie WGL wymóg dotyczący sortowników NIR.
Warto też oddzielić wymagania dotyczące różnych substancji. PPWR określa limit 100 mg/kg dla sumy stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniach lub ich częściach składowych. Odrębne ograniczenia dotyczą PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Rozporządzenie (UE) nr 10/2011 dotyczy natomiast materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością; nie jest ogólną normą zgodności wszystkich farb drukarskich.
Jak przeprowadzić audyt etykiet przed drukiem?
- Przejrzyj tekst i grafikę. Wypisz wszystkie hasła, znaki i ilustracje, które mogą sugerować korzyść środowiskową. Przy każdym zapisz, jaką dokładnie cechę opisuje i czy dotyczy całego opakowania, czy jego części.
- Sprawdź podstawę deklaracji. Zbierz dokumenty od dostawców odpowiednie do konkretnego twierdzenia: specyfikacje materiałów, wyniki badań, informacje o składzie albo potwierdzenie właściwości istotnych dla danego procesu recyklingu. Nie każdy claim wymaga tego samego badania laboratoryjnego.
- Ustal odpowiedzialność za dokumentację. Dokumentacja techniczna z załącznika VII stanowi podstawę oceny zgodności, a art. 39 dotyczy unijnej deklaracji zgodności opakowania. Zgodnie z art. 15 ust. 3 wytwórca przechowuje dokumentację techniczną i deklarację przez 5 lat dla opakowań jednorazowych oraz 10 lat dla opakowań wielokrotnego użytku, licząc od wprowadzenia ich do obrotu.
Jak pomagamy w DrukujemyEtykiety.com?
Specjalizujemy się w etykietach arkuszowych klejonych na mokro (WGL). Przed uruchomieniem druku możemy sprawdzić projekt pod kątem czytelności oznaczeń, zgodności z ustaloną specyfikacją techniczną oraz komunikatów środowiskowych wymagających dodatkowego potwierdzenia. Pomagamy też ustalić, jakich danych o użytych materiałach potrzeba klientowi do oceny całego opakowania.
Zakres dokumentów i badań warto potwierdzić dla konkretnego projektu. Sama dokumentacja surowcowa etykiety nie zastępuje oceny kompletnego opakowania ani jego unijnej deklaracji zgodności.
Sprawdź swoje etykiety: checklista greenwashing i PPWR
Przejdź bezpłatną checklistę: 12 pytań kontrolnych o oznaczenia ekologiczne, deklaracje i dokumenty dla etykiet arkuszowych WGL. To wstępna ocena, która pokaże, co warto wyjaśnić, zanim etykieta trafi do druku.
Wypełnij checklistę greenwashing i PPWR
Umów się na bezpłatny audyt etykiet
Masz już projekt etykiety, ale chcesz sprawdzić go przed drukiem? Prześlij nam plik i informacje o opakowaniu. Przyjrzymy się oznaczeniom, kodom kreskowym oraz technicznym aspektom przygotowania etykiety WGL. Wskażemy też komunikaty środowiskowe, dla których warto uzupełnić dokumentację lub doprecyzować zakres deklaracji.